Nana Bet ኃላፊነት ያለው ጨዋታ፡ ራስን መቆጣጠሪያ መሳሪያዎች፣ ገደቦች እና የድጋፍ መመሪያ ለኢትዮጵያ ተጫዋቾች

ኃላፊነት ያለው ጨዋታ ምንድን ነው እና ለምን አስፈላጊ ነው

ኃላፊነት ያለው ጨዋታ ማለት ተጫዋቹ በገንዘቡ፣ በጊዜው እና በስሜቱ ላይ ሙሉ ቁጥጥር ይዞ መጫወት ማለት ነው። ውርርድ ውጤቱ በዕድል የሚወሰንበት እንቅስቃሴ ስለሆነ ማሸነፍ ዋስትና የለውም። ስለዚህ ማንኛውም ተጫዋች ከመጀመሩ በፊት ሊያጣ የሚችለውን መጠን አስቀድሞ መወሰን አለበት።

ዋና ዋና መርሆች

• ውርርድ መዝናኛ ነው፤ የገቢ ወይም የዕዳ መክፈያ መንገድ አይደለም።
• ሊያጡት የሚችሉትን ገንዘብ ብቻ ይጠቀሙ።
• ከመጫወትዎ በፊት የገንዘብና የጊዜ ገደብ ያስቀምጡ።
• ኪሳራን ለማካካስ በፍጥነት መጫወት የለብዎትም።
• በስሜት ተነሳስተው፣ በቁጣ፣ በሀዘን ወይም ከአልኮል በኋላ አይጫወቱ።
• ለቤት ኪራይ፣ ለምግብ፣ ለትምህርት ወይም ለህክምና የተያዘ ገንዘብ አይጠቀሙ።

በኢትዮጵያ ተጫዋቾች ዘንድ የሚታዩ ተጨባጭ አደጋዎች

የሞባይል ገንዘብ በቀላሉ በመገኘቱ ገንዘብ ማስገባት በጣም ፈጣን ሆኗል። ይህ ምቾት ሲሆን፣ ያለ ገደብ ሲጠቀሙበት ወጪን ለመከታተል ያስቸግራል።

በ Nana Bet ላይ የሚገኙ ራስን መቆጣጠሪያ መሳሪያዎች

Nana Bet ተጫዋቹ የራሱን የጨዋታ ልማድ እንዲገድብ ብዙ መሳሪያዎችን ይሰጣል። ሁሉም በመገለጫ ክፍል ውስጥ «ኃላፊነት ያለው ጨዋታ» በሚለው ስር ይገኛሉ። መሳሪያዎቹ ነጻ ናቸው፤ ማንኛውም ተጫዋች በማንኛውም ጊዜ ሊያነቃቸው ይችላል።

የገንዘብ ማስገቢያ ገደብ እንዴት ይሰራል

የማስገቢያ ገደብ በተወሰነ ጊዜ ውስጥ ወደ መለያዎ ማስገባት የሚችሉትን ከፍተኛ ETB መጠን ይወስናል። ገደቡ ሲደርስ ተጨማሪ ማስገባት ይታገዳል። ገደብ ሲቀንሱ ወዲያውኑ ይተገበራል፤ ሲጨምሩ ግን የመቆያ ጊዜ ሊኖር ይችላል፤ ይህ ተጫዋቹ በችኮላ ውሳኔ እንዳይወስን ይጠብቀዋል።

1. 1ወደ መለያዎ ይግቡ።
2. 2ወደ መገለጫ እና ከዚያ «ኃላፊነት ያለው ጨዋታ» ይሂዱ።
3. 3«የገንዘብ ማስገቢያ ገደብ» የሚለውን ይምረጡ።
4. 4ጊዜውን (በቀን፣ በሳምንት ወይም በወር) ይምረጡ።
5. 5መጠኑን በ ETB ያስገቡ።
6. 6ለውጡን ያረጋግጡ እና ያስቀምጡ።

የኪሳራ ገደብ እና የጊዜ ማስታወሻ

የኪሳራ ገደብ ከማስገቢያ ገደብ የተለየ ነው። እሱ ባስገቡት ገንዘብ ላይ ሳይሆን በተጨባጭ በሚያጡት መጠን ላይ ይሰራል። የጊዜ ማስታወሻ ደግሞ በተመረጠ ልዩነት ለምሳሌ በየ30 ወይም በየ60 ደቂቃው የሚያሳይ መልእክት ነው። ምን ያህል ጊዜ እንደተጫወቱ እና ምን ያህል እንዳሸነፉ ወይም እንደተሸነፉ ያሳያል።

ለ ETB የማስገቢያ ገደብ ምሳሌ የግል በጀት ማዘጋጀት

በጀት ያለ መሳሪያ የሚሰራ ቀላሉ የጥበቃ ዘዴ ነው። ከወርሃዊ ገቢዎ ላይ ለመዝናኛ ሊያወጡት የሚችሉትን መጠን አስቀድመው ይወስኑ፤ ከዚያ በታች ያለውን ምሳሌ እንደ መነሻ ይጠቀሙ። ትክክለኛው መጠን በእያንዳንዱ ሰው ገቢና ኃላፊነት ይወሰናል።

ለበጀት ማቀድ የሚረዱ ምክሮች

• ገንዘብ ከማስገባትዎ በፊት የሚያጡትን መጠን በአእምሮዎ ይቀበሉ።
• ከመድረኩ ከፍተኛ ገደብ (ለምሳሌ በአንድ ትኬት 200,000 ETB) ጋር ራስዎን አያነጻጽሩ፤ እነዚህ ገደቦች ለሁሉም ተጫዋቾች የሚሆኑ የላይኛው ወሰኖች ናቸው።
• ካሸነፉ ከፊሉን በ100 ETB ዝቅተኛ ማውጫ መሠረት ወዲያው ያውጡ።
• የጨዋታ ወጪዎን በወረቀት ወይም በስልክ ማስታወሻ ይመዝግቡ።
• ያስገቡትን ገንዘብ ከመዝናኛ በጀት ውጪ ከሌላ ምንጭ አይሙሉ።

የዕድሜ ገደብ እና የማንነት ማረጋገጫ ለተጫዋች ጥበቃ

Nana Bet አገልግሎቱን ለ18 ዓመት እና ከዚያ በላይ ዕድሜ ላላቸው ብቻ ይሰጣል። ዕድሜ እና ማንነት የሚረጋገጠው በምዝገባ ወቅት በሚቀርቡ መረጃዎችና በሰነድ ማረጋገጫ (KYC) አማካኝነት ነው። ይህ ሂደት አብዛኛውን ጊዜ በ24 ሰዓት ውስጥ ይጠናቀቃል።

የ18 ዓመት ገደብ አፈጻጸም

ዕድሜያቸው ከ18 ዓመት በታች መሆኑ የተረጋገጠ ሰዎች መለያ ሊከፍቱ አይችሉም። ቀደም ሲል የተከፈተ መለያ የዕድሜ ጥሰት ካለበት ሊታገድ ይችላል።

• ለአንድ ሰው አንድ መለያ ብቻ ይፈቀዳል።
• ገንዘብ ማስገባትና ማውጣት በተጫዋቹ ራሱ ስም በተመዘገበ የክፍያ ዘዴ ብቻ ይካሄዳል።
• የሌላ ሰውን መረጃ ወይም ስልክ ቁጥር መጠቀም የተከለከለ ነው።
• ትክክል ያልሆነ መረጃ መስጠት መለያው እንዲታገድ ሊያደርግ ይችላል።

እረፍት እና ራስን ማግለል መሳሪያዎች

ገደብ ብቻ በቂ እንዳልሆነ ሲሰማዎት ከጨዋታ ሙሉ በሙሉ ለመራቅ እረፍት ወይም ራስን ማግለልን መምረጥ ይችላሉ። ሁለቱ የተለያዩ ዓላማዎች አሏቸው፤ ትክክለኛውን መምረጥ አስፈላጊ ነው።

እረፍት መቼ ይመረጣል

እረፍት በአንድ ቀን ከባድ ኪሳራ ከደረሰብዎ፣ በስሜት ከተነሳሱ ወይም ከጨዋታ ለመራቅ ጊዜ ከፈለጉ ተስማሚ ነው። ከ24 ሰዓት ጀምሮ እስከ 30 ቀናት ድረስ መምረጥ ይችላሉ።

ራስን ማግለል መቼ ይመረጣል

ጨዋታ ከቁጥጥር ውጪ እየሆነ እንደሆነ ከተሰማዎት ራስን ማግለል የተሻለ ነው። ለ6 ወር፣ ለ1 ዓመት ወይም ለዘላቂነት መምረጥ ይችላሉ። የተመረጠው ጊዜ እስኪያልቅ ድረስ መለያውን እንደገና ማንቃት አይቻልም። ከራስ ማግለሉ ጋር የማስታወቂያ መልእክቶችን ለማቆም ድጋፍን ማነጋገር ይችላሉ።

1. 1«ኃላፊነት ያለው ጨዋታ» ክፍልን ይክፈቱ።
2. 2«ራስን ማግለል» የሚለውን ይምረጡ።
3. 3የጊዜ ርዝመቱን ይምረጡ።
4. 4ውሳኔዎን በማረጋገጫ መስኮቱ ላይ ያረጋግጡ።
5. 5ከማስታወቂያ መልእክቶች ለመውጣት ድጋፍን በቻት ያነጋግሩ።

ቦነሶችን እና ካሽባክን በኃላፊነት መጠቀም

ቦነሶች ተጨማሪ መዝናኛ ሊሰጡ ቢችሉም፣ ከደንቦች ጋር ስለሚመጡ ተጨማሪ ውርርድን ሊያበረታቱ ይችላሉ። ቦነስ ከመቀበልዎ በፊት ደንቦቹን ያንብቡ፤ ከዚያ በኋላ ብቻ ይወስኑ። ቦነስ አለመቀበልም ሙሉ መብትዎ ነው።

የውርርድ መስፈርትን በቁጥር መረዳት

የውርርድ መስፈርት ማለት ቦነስን ወደ ሊወጣ የሚችል ገንዘብ ለመቀየር ማስቀመጥ ያለብዎት ጠቅላላ የውርርድ መጠን ነው። ምሳሌ፡ 1,000 ETB የካሲኖ ቦነስ ከተቀበሉ፣ በ35 ጊዜ መስፈርት መሠረት 35,000 ETB መጫወት ያስፈልግዎታል። የስፖርት ቦነስ 1,000 ETB ከሆነ ደግሞ በ5 ጊዜ መስፈርት 5,000 ETB በዕድል 1.80 እና ከዚያ በላይ ባላቸው አክሙሌተሮች ማስቀመጥ ይገባዎታል።

• መስፈርቱ ከመጠናቀቁ በፊት ገንዘብ ካወጡ ቦነሱ ሊሰረዝ ይችላል።
• ቦነሱ ከ30 ቀናት በኋላ ይቋረጣል፤ ጊዜ ለማሟላት በችኮላ አይጫወቱ።
• በአንድ ዙር ከ250 ETB በላይ በቦነስ ገንዘብ መጫወት አይቻልም።
• ቦነስ ማሳደድ ከበጀትዎ ውጪ እንዲያወጡ ሊያደርግዎት አይገባም።

ካሽባክ ኪሳራን አያስወግድም

ሳምንታዊ ካሽባክ የተጣራ ኪሳራዎን 10% ይመልሳል፤ ከፍተኛው 5,000 ETB ነው። ይህ ማለት 20,000 ETB ካጡ 2,000 ETB ይመለስልዎታል፤ ግን 18,000 ETB ኪሳራ አሁንም ይቀራል። ካሽባክን እንደ የደህንነት መረብ አይቁጠሩት፤ ይልቁንስ ኪሳራ ማካካሻ ብቻ ነው።

የችግር ጨዋታ ምልክቶች እና የራስ ምዘና

ችግር ያለበት ጨዋታ ቀስ በቀስ ይጀምራል፤ ብዙ ጊዜ ተጫዋቹ ራሱ አያስተውለውም። ምልክቶቹን ቀድሞ ማወቅ ጉዳቱን ይቀንሳል። ከታች ያሉት ጥያቄዎች ለራስዎ በታማኝነት የሚመልሷቸው ናቸው።

የማስጠንቀቂያ ምልክቶች

• ካቀዱት በላይ ገንዘብ ወይም ጊዜ ማሳለፍ።
• ኪሳራን ለማካካስ ወዲያውኑ እንደገና መጫወት።
• ስለ ጨዋታ ለቤተሰብ ወይም ለጓደኞች መዋሸት።
• ለጨዋታ ገንዘብ መበደር ወይም ንብረት መሸጥ።
• ሥራን፣ ትምህርትን ወይም ቤተሰብን መተው።
• ባለመጫወት ጊዜ መበሳጨት፣ መጨነቅ ወይም እረፍት ማጣት።
• ለመቆም ሞክረው ደጋግመው መውደቅ።

ሁለት እና ከዚያ በላይ ምላሾች «አዎ» ከሆኑ ጨዋታዎን ለመገደብ እርምጃ መውሰድ ያለብዎት ጊዜ ደርሷል። ችግሩን ቀደም ብሎ መቋቋም ቀላሉ ነው።

የክፍያ ዘዴዎችን በጥንቃቄ መጠቀም

በኢትዮጵያ ውስጥ የሞባይል ገንዘብ መድረኮች ክፍያን ቀላል አድርገዋል፤ ይህ ደግሞ ገንዘብ ማስገባትን አደገኛ ፈጣን ያደርገዋል። ስለዚህ የክፍያ ዘዴዎችዎን በራስዎ ቁጥጥር ሥር ማድረግ ኃላፊነት ያለው ጨዋታ አካል ነው።

የገንዘብ ቁጥጥር ልማዶች

• ከሚወስዱት ገንዘብ በላይ ለማስገባት ለመበደር አይሞክሩ።
• የሞባይል ገንዘብ ዋና ሒሳብዎን ከጨዋታ ገንዘብ ይለዩ።
• ከሌሎች ሰዎች ሒሳብ ገንዘብ አያስገቡ፤ ይህ ደንብ የሚጥስ ነው።
• የግብይት ታሪክዎን በየሳምንቱ ይመልከቱ።
• ያሸነፉትን ገንዘብ በሒሳብ ውስጥ ለረጅም ጊዜ አያስቀምጡ፤ በመደበኛነት ያውጡ።

ወላጆች እና ቤተሰብ ወጣቶችን እንዴት መጠበቅ ይችላሉ

ወጣቶች በስልክ ውርርድ በቀላሉ ሊያገኙ ይችላሉ፤ ስለዚህ የወላጆች ተሳትፎ ወሳኝ ነው። Nana Bet ከ18 ዓመት በታች ለሆኑ አገልግሎት አይሰጥም፤ ይሁን እንጂ በቤት ውስጥ ያለው ጥንቃቄ የመጀመሪያው መከላከያ ነው።

ለወላጆች የሚረዱ እርምጃዎች

• የስልክዎን እና የሞባይል ገንዘብ የይለፍ ቃል ለልጆች አያጋሩ።
• Telebirr እና ሌሎች የገንዘብ መተግበሪያዎችን በ PIN ይጠብቁ።
• ልጆች ስለ ውርርድ ያላቸውን አመለካከት በግልጽ ያወያዩ።
• በስልካቸው ላይ ውርርድ መተግበሪያዎች ወይም የማያውቋቸው ፋይሎች (APK) መኖራቸውን ይመልከቱ።
• የቤተሰብ ወጪ ለውጥ ካስተዋሉ ጉዳዩን በጥንቃቄ ይጠይቁ።

የደህንነት እና የግል መረጃ ጥበቃ

ኃላፊነት ያለው ጨዋታ የመለያ ደህንነትንም ያካትታል። የግል መረጃዎ እና ሒሳብዎ ከተጠለፈ ያልታሰበ ወጪ ሊያጋጥም ይችላል። Nana Bet በ SSL ምስጠራ የመረጃ ልውውጥን ይጠብቃል፤ የገንዘብ ዝውውሮችም በብሔራዊ ባንክ ፈቃድ ባላቸው የክፍያ አቅራቢዎች በኩል ይካሄዳሉ።

መለያዎን ለመጠበቅ የሚያግዙ ልማዶች

• ቢያንስ 8 ቁምፊዎች ያሉት ጠንካራ እና ልዩ የይለፍ ቃል ይጠቀሙ።
• ባለሁለት ደረጃ ማረጋገጫን በመለያ ቅንብር ውስጥ ያንቁ።
• መተግበሪያውን ከይፋዊው ድረ ገጽ ብቻ ያውርዱ።
• ከማያውቋቸው ሰዎች የሚመጡ «ቦነስ» ወይም «ኮድ» መልእክቶችን አያምኑ።
• የመግቢያ መረጃዎን ከማንም ጋር አያጋሩ፤ የ Nana Bet ሰራተኞች የይለፍ ቃልዎን በጭራሽ አይጠይቁም።
• በሕዝብ ወይም በሌላ ሰው መሣሪያ ላይ ከገቡ በኋላ በትክክል ይውጡ።

ድጋፍ እና እርዳታ ማግኘት

ችግር ሲያጋጥምዎ ብቻዎን መቋቋም የለብዎትም። Nana Bet የደንበኛ ድጋፍ በቀን 24 ሰዓት ክፍት ነው፤ በተጨማሪም በአገር ውስጥ ያሉ የጤና እና የምክር አገልግሎቶች ሊረዱዎት ይችላሉ።

ከድጋፍ ጋር ሲገናኙ ምን መጠየቅ ይቻላል

• የማስገቢያ ወይም የኪሳራ ገደብ ማዘጋጀት ወይም መቀነስ።
• እረፍት ወይም ራስን ማግለል ማንቃት።
• የማስታወቂያ መልእክቶችን ማቆም።
• ስለ መለያ እንቅስቃሴ ታሪክ ማብራሪያ።
• በጨዋታ ልማድ ላይ ለሚነሱ ጥያቄዎች መመሪያ።

የውጭ ባለሙያ እርዳታ

ጨዋታ ከፍተኛ የስሜት፣ የገንዘብ ወይም የግንኙነት ችግር ካስከተለ የአእምሮ ጤና ባለሙያ ማነጋገር ይመከራል። በአዲስ አበባ የሚገኘው አማኑኤል የአእምሮ ስፔሻላይዝድ ሆስፒታል እና በክልሎች የሚገኙ የጤና ተቋማት የአእምሮ ጤና አገልግሎት ይሰጣሉ። ታማኝ የቤተሰብ አባል፣ ጓደኛ ወይም የሃይማኖት መሪ ማነጋገርም ጠቃሚ ድጋፍ ነው።

በተደጋጋሚ የሚጠየቁ ጥያቄዎች